literatura

1 lutego 2017

Czym jest tragedia antyczna?

Tagi: , ,

Dramat antyczny, w którym komedia i tragedia antyczna tworzą dwa podstawowe odłamy, narodził się w starożytnej Grecji. Za jego prototyp uważa się obrzędy odprawiane ku czci boga płodności i wina -Dionizosa. Owe obrzędy polegały na chóralnym wielbieniu bóstwa. Nie byłby to jeszcze dramat, gdyby w ok. VI w. p.n.e. w rytuał nie wprowadzono podziału -dialogów.

Sam rodzaj stoi tak naprawdę na pograniczu literatury i teatru. Z jednej strony jest to tekst, który w pewnym momencie ludzkość zaczęła czytać (zupełnie jak inne dzieła), a z drugiej strony od czasów starożytnych po dzień dzisiejszy -dramat jest scenariuszem i wystawia się go na scenie dla publiki.

Spośród dwóch fundamentalnych gatunków dramatu, tragedia wzrusza i zaskakuje. Nie przyzwala na obojętność i skłania do myślenia. Jest czymś, co chwyta za serce, nierzadko wywołując łzy. Jakie były pierwsze tragedie?

Tragedia antyczna -cechy

  • Określone miejsce, np. Teby, Korynt
  • Akcja ciągła, przyczynowo-skutkowa (każde następne wydarzenie wiąże się z poprzednim)
  • Fabuła zaczyna się o świcie i kończy wieczorem (w ciągu jednego dnia dzieje się wiele)
  • Temat zaczerpnięty z mitologii (w każdej tragedii antycznej następuje odwołanie do przynajmniej jednego greckiego mitu)
  • Katharsis -z greckiego oczyszczenie (emocjonalny wstrząs związany z historią bohaterów)
  • Ironia tragiczna (wszystko zmierza do szczęśliwego końca, ale on nie następuje)
  • Wina tragiczna (prędzej czy później bohater dowie się, że źle postępuje i spadnie na niego kara)
  • Umoralniający chór (komentator wydarzeń; składał się przeważnie z 12-15 mężczyzn*)
  • Niezmienność charakterów postaci (bohater nad wyraz inteligentny zawsze będzie inteligentny, nawet gdy zachowuje się nierozważnie, niemądrze -wtedy udaje, sprytnie wykorzystując swoją mądrość)
  • Nieprzeciętni bohaterowie (głównymi bohaterami byli często przedstawiciele rodów królewskich)
  • Losem bohaterów rządzi fatum (pech, nieszczęście, zły los, klątwa)

*składał się przeważnie z 12-15 mężczyzn -kobiety nie występowały wówczas na deskach teatru. Mężczyźni grali wszystkie, nawet żeńskie role.

Tragedia antyczna -przykładowe dzieła

Jednym z najsłynniejszych antycznych tragediopisarzy jest niewątpliwie Sofokles. Stworzył m.in. trzy tragedie oparte na micie tebańskim o rodzie Labdakidów. Ich tytuły to: „Król Edyp”, „Edyp w Kolonie” i „Antygona”. Na równi z Sofoklesem stoi Eurypides, który napisał tragedie tj. „Hecuba”, „Andromacha” czy „Bachantki”. Piękną tragedią Eurypidesa jest także „Medea”.

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *